|
1989 |
|
| 01.01 | W życie wchodzi „Ustawa Wilczka”. |
| 12.02. | Stronnictwo Pracy legalizuje swoją działalność. Reaktywacja nastąpiła z inicjatywy dawnych działaczy z przedwojennego jeszcze SP, związanych z powołanym w 1988 r. Chrześcijańsko-Demokratycznym Klubem Myśli Politycznej. |
| 08.04. | Spotkanie Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność” Lechu Wałęsie. Komitet obejmuje patronatem kampanię wyborczą do Sejmu i Senatu. |
| 08.04. | Prymasowska Rada Społeczna przy Prymasie Glempie wydała oświadczenie, w którym zamieszczono: „Postanowienia podjęte przy „okrągłym stole”, chociaż nie dają jeszcze narodowi pełnego prawa do decydowania o swoim losie, stwarzają jednak szanse na uzyskanie wpływu a dalszy bieg spraw w kraju.Jedną z tych szans będą zbliżające się wybory do Sejmu i Senatu przynajmniej w tym zakresie, w którym zależy to rzeczywiście od woli wyborców”. |
| .04. | Opublikowano oświadczenie Komitetu Obywatelskiego pod tytułem: „Polska i świat”. Jest to pierwsze oficjalne oświadczenie strony, jak mawiano przy „okrągłym stole”, opozycyjno – solidarnościowej w kwestii stosunków międzynarodowych i polityki zagranicznej. Oświadczenie wymienia pięć głównych celów do jakich zdaniem Komitetu zmierza w tej dziedzinie naród polski: suwerenność państwową, utrwalenie pokoju, przezwyciężenie podziałów w Europie, które powstały w wyniku ostatniej wojny |
| 14.04. | Z inicjatywy Konsorcjum Wydawnictw Niezależnych powstał Komitet Organizacyjny Stowarzyszenia Wolnego Słowa. Stowarzyszenie postawiło sobie za cel zakładanie klubów książki nieocenzurowanej, czytelni, bibliotek, księgarń. |
| 17.04. | Sąd Wojewódzki w Warszawie rejestruje „Solidarność”. W statucie zostały zawieszone artykuły sprzeczne z ustawą o związkach zawodowych z 1982r., w tym m.in. prawo do strajku. |
| 20.04. | Zalegalizowany został NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”. |
| 25.04. | Aleksander Hall zgłosił rezygnację z udziału w komitecie, uzasadniając ją nieuwzględnieniem propozycji zaproszenia do współpracy niezależnych środowisk politycznych akceptujących ustalenia „okrągłego stołu”. |
| 26.04. | Rada Ministrów wydała rozporządzenie, w sprawie udzielania pracownikom zwolnień od pracy w związku z przygotowaniem wyborów do Sejmu i Senatu. |
| 29.04. | W Warszawie zatrzymano członka KPN Manuela Ferreras de Tascon. Odebrano mu listy wyborcze i około 1000 egz. informatora o kandydatach KPN w nadchodzących wyborach. |
| 30.04. | Na dworcu kolejowym w Gliwicach zatrzymano jednego z pracowników Komitetu Wyborczego. KPN w Katowicach, któremu odebrano większą ilość wydrukowanych życiorysów Adama Słomki, kandydata KPN na posła |
| .05. | Powołano m.in. czteroosobową Komisję ds. Organizacji Wyborów przy Komitecie Obywatelskim „Solidarność”. W jej składzie m.in. Henryk Wujec. |
| 01.05. | Glos Wolnego Robotnika, nr 265 – organ Międzyzakładowego Robotniczego Komitetu „Solidarności” -publikuje tekst pt. „Widziane z dołu”, w którym przedstawiona jest sytuacja w strukturach „Solidarności” po zakończeniu obrad okrągłego stołu. Wskazuje się na dające już znać o sobie polityczne i społeczne efekty porozumienia zawartego z władzą komunistyczną przejawiające się w fali niezadowolenia i rozczarowania wśród działaczy i szeregowych członków „Solidarności”. |
| 01.05. | We Wrocławiu milicyjne nysy wjechały w rozchodzący się tłum. Przejechany Zbigniew Wojtczak w ciężkim stanie przebywa w szpitalu. W Gdańsku dwudziestotrzyletni Adam Kligenberg oberwał pałką po oczach leży w szpitalu, grozi mu utrata wzroku. Siedemnastoletniego Dariusza Bojsmarda pobito do nieprzytomności. |
| 02.05. | Połączone komisje sejmowe: Planu Gospodarczego, Budżetu i Finansów. Rynku Wewnętrznego i Usług rozpatrywały rządowy projekt ustawy o funduszu rozwoju rynku i demonopolizacji handlu. |
| 02.05. | W drugiej turze nadzwyczajnego zjazdu Niezależnego Zrzeszenia Studentów w Gdańsku delegaci 74 uczelni uwzględnili niektóre żądania władz, by statut NZS dostosować do ustawy o stowarzyszeniach. |
| 03.05. |
W środę 3 maja pierwsza zmiana górników kopalni „Makoszowy” nie podjęła pracy na apel Federacji ZZ Górników (zrzeszonej w OPZZ). Strajkuje także część pracowników KWK „Grodziec”, a w 25 innych zakładach wydobywczych ogłoszono pogotowie strajkowe. Przewodniczący Federacji Rajmund Moric rozmawiał dzisiaj w Warszawie z ministrem przemysłu M. Wilczkiem, a także z członkami KC PZPR, w sprawie wprowadzenia nowego, tymczasowego systemu wynagradzania. |
| 03.05. | Rozpoczął się strajk okupacyjny ok. 6 tysięcy górników w kopalniach miedzi na Dolnym Śląsku. |
| 03.05. | w Sejmie zebrała się Komisja Nadzwyczajna pracująca nad projektami ustaw kościelnych (o stosunku państwa do Kościoła katolickiego i o ubezpieczeniu duchownych. |
| 04.05. | Komitet Obywatelski „Solidarność” w Łodzi oświadczył, że niektórzy kandydaci do Sejmu i Senatu, nie będący kandydatami Komitetu, posługują się w kampanii zbierania podpisów nazwą „Solidarność”. |
| 04.05. | Warszawska TV sugerowała nieprawdziwie, iż Konfederacja wzywa do bojkotu wyborów. |
| 04.05. | Minister finansów wraz z ministrem pracy i polityki socjalnej wydali, komunikat w sprawie wyrównania płac pracownikom tych przedsiębiorstw, w których takich podwyżek w I kwartale nie było albo też byty mniejsze, niż wynikałoby to z ustalonego wzrostu kosztów utrzymania. |
| 04.05. | Kiedy tworzymy prawo szanujmy je, powiedział Lech Wałęsa podczas konferencji prasowej, w Gdańsku, komentując nielegalne demonstracje, które odbyły się w kraju w ostatnich dniach. |
| 05.05. | We Wrocławiu już od połowy kwietnia, sztab wyborczy KW PZPR cenzuruje wszystkie wiadomości o kampanii wyborczej, ,Solidarności”, które ukazują się w lokalnej prasie. |
| 05.05. | Zapowiedź gen. Jaruzelskiego wprowadzenia ustawy o „przebaczeniu” sprzecznych z prawem czynów popełnionych z pobudek politycznych od sierpnia 1980. |
| 05.05. | Komitet Obywatelski „Solidarność” zwrócił się do środowisk twórczych i naukowych do pisarzy, publicystów. pracowników uczelni, l instytutów badawczych, do plastyków i architektów, do ludzi teatru i filmu l do wszystkich innych przedstawicieli inteligencji twórczej o niezawodny udział w czerwcowych wyborach i wsparcie swoim talentem, doświadczeniem i autorytetem naszych placówek wyborczych. |
| 05.05. | Zastępca rzecznika rządu Zbysław Rykowski ujawnł,, że według MSW 1 maja zatrzymano 25 osób w Gdańsku, 17 we Wrocławiu i 2 w Warszawie. |
| 05.05. |
Prezydent George Bush przyjął doradcę „Solidarności” Jacka Kuronia. Dzień wcześniej J. Kuroń wystąpił na forum Rady Wykonawczej Amerykańskiej Federacji Związków Zawodowych. |
| 05.05. |
Zakończył się strajk w kopalniach „Makoszowy” oraz „Bolesław Śmiały”. Jak już pisaliśmy konflikt strajkowy zrodził się w związku z odmową Ministerstwa Przemysłu wprowadzenia wyższych wynagrodzeń. |
| 05.05. | Krajowa Konferencja Delegatów PZPR po ostrych sporach potępiła okres stalinizmu w Polsce. Rezolucja, choć dość łagodna, wypadła w głosowaniu najsłabiej ze wszystkich. |
| 05.05. | Państwowej Komisji Wyborczej, omawiała sprawę rozbijania przez MO i SB wyborczych zgromadzeń KPN. Komisja otrzymała od MSW wyjaśnienie, które stwierdza: po pierwsze KPN jako organizacja, nielegalna nie może zgłaszać kandydatów, po drugie skoro nie może ich zgłaszać, to nie może też prowadzić kampanii wyborczej, |
| 07.05. | „Jeśli nie wygramy, to nie narzekajcie aa Wałęsę, narzekajcie sami na siebie” powiedział w niedzielę na wiecu przedwyborczym w amfiteatrze w Płocku przewodniczący „Solidarności”. Tłumom płocczan przedstawił kandydatów na senatorów z tego regionu: Stanisława Stommę i Andrzeja Celinskiego. |
| 07.05. | W Krakowie ukazuje się pierwszy numer „Głosu Wyborczego Solidarności”. |
| 08.05. | Początek niezależnej telewizji. W dziesięciominutowej audycji przedstawiony został program wyborczy „Solidarności”. |
| 08.05. | Naczelny „Trybuny Ludu”, p. Jerzy Majka, oskarżył „Solidarność” o „zdradę narodowych interesów”. Podstawą oskarżenia, zawartego we wstępniaku analizującym Deklarację Wyborczą Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” jest „to, co w programie opozycji proponuje się wojsku”. Łatwo sprawdzić w atakowanym dokumencie, że chodzi o postulat „takich zmian, by wojsko służyło państwu polskiemu, a nie jakiejkolwiek partii”. |
| 8.05. | W nakładzie 150 tys. ukazał się pierwszy numer „Gazety Wyborczej”. Lech Wałęsa – przywódca Solidarności – mianował Adama Michnika redaktorem „Gazety”. |
| 08.05. |
Lech Wałęsa: „Nie ma wolności bez „Solidarności’*. Wypisaliśmy to hasło na naszych sztandarach i pozostaliśmy mu wierni przez długich siedem lat działalności podziemnej. I cnota wytrwałości została wynagrodzona, mamy dzisiaj naszą Solidarność. Miesiąc zaledwie mija od podpisania porozumienia zawartego przy „okrągłym stole”, a już mamy nie tylko swój związek zawodowy, ale i program wyborczy, kandydatów do Sejmu i Senatu, no i wreszcie „Gazetę Wyborczą…”” |
| 08.05. | 743 000 000. złotych warte były cegiełki wyborcze, które zostały rozprowadzone przez Komitet Obywatelski „Solidarność”. Do dnia 80.05.1989 do kas Komitetu wpłynęło z ich sprzedaży 61 000 000 złotych. |
| 08.05. |
Prymas Polski, kardynał Józef Glemp, przyjął przewodniczącego NSZZ ,,Solidarność” Lecha Wałęsę oraz: Zbigniewa Bujaka, Bronisława Geremka, Tadeusza Mazowieckiego, Andrzeja Stelmachowskiego, Witolda Trzecialkowsteiego. Andrzeja WieIowieyskiego. L. Wałęsa przedstawił prymasomwi zasady kampanii wyborczej oraz ograniczenia, jakim jest poddana, związane z czasem jej trwania. Wyjaśnił też jak powstała lista kandydatów do Sejmu i Senatu. |
| 09.05. | Janusz Korwin-Mikke (Unia Polityki Realnej): „Nie siedzieliśmy przy Okrągłym Stole, więc nie kręci się nam w głowach. Niczego nie podpisywaliśmy – nie jesteśmy więc związani jakimikolwiek porozumieniami”. „Termin wyborów obie strony ustaliły tak szybko, by nie pozwolić na zorganizowanie się opozycji. Piszę wyraźnie: »opozycji« – gdyż »Solidarności« nie uważamy za opozycję. Została ona opanowana przez ludzi głoszących hasła nowego, lepszego socjalizmu”. |
| 09.05. | W ciągu tygodnia od ogłoszenia przez Kongres Polonii Amerykańskie] apelu o pomoc finansową,,Solidarności” w wyborach w Polsce tylko na adres Nowego Dziennika, polskiej gazety wydawanej w Nowym Jorku wpłynęło ponad 25 tysięcy dolarów. W pierwszych dniach były to głównie duże sumy ~ po 500 i 1000 dolarów. obecnie przybywa datków skromniejszych po 10. 20, 50 dolarów. Lista ofiarodawców codziennie się wydłuża, dochodzą kwesty parafialne i organizacyjne. |
| 09.05. | Zbigniew Bujak w odpowiedzi na pytanie, dlaczego nie kandyduje: „Chcę przede wszystkim pracować nad zbudowaniem silnego związku. A poza tym Sejm będzie musiał podejmować społecznie kontrowersyjne decyzje – ze względu na dramatyczną sytuację gospodarczą. Przecież już w tej chwili spotykamy się z próbami bojkotu wyborów! A gdy nadejdzie pora podejmowania trudnych decyzji, atak będzie silniejszy… Chciałbym wówczas zachować niezależną pozycję. Być z „Solidarnością”. |
| 09.05. | Andrzej Wajda: „Ustalenia „okrągłego stołu” nie zostały precyzyjnie zapisane, rozmowy z dyrektorami telewizji zaczęły się więc od nieporozumień. Telewizja jak nam tłumaczono jest zdania, że władza tak i tak wygra te wybory, dlatego Telewizyjne Studio Wyborcze będzie ograniczone do minimum. Oczywiście chodzi o co innego aby „Solidarności” na ekranie było jak najmniej. Władze już nie dotrzymały słowa: widzę w TV bez przerwy kandydatów tylko tamtej strony”. |
| 09.05. | O godz. 22.45 TVP nadała pierwszy program „Solidarności”. Przygotował go zespół niezależnych dziennikarzy pod kierownictwem A. Jurgi. Był w niej reportaż, publicystyka i informacja o wyborach i sposobie głosowania. |
| 09.05. | Leszek Moczulski: „Najwięcej ataków milicyjnych przeciwko działaczom KPN zbierającym podpisy pod listami miało miejsce w Lublinie. Kandydujący tam do Sejmu Dariusz Wójcik został pięciokrotnie zatrzymany przez MO (raz na 27 godzin), a na jednym z wieców przedwyborczych KPN zatrzymano około 80 działaczy Konfederacji”. |
| 10.05. |
Akcja zbierania podpisów na kandydatów „Solidarności” wypadła znacznie lepiej niż przewidywano. Do krajowego Biura Wyborczego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” napływają stale informacje ze wszystkich regionów. Według aktualnych danych w większości ośrodków zebrano już dużo więcej niż wymagane 3000 podpisów. W tej chwili należy przede wszystkim uporządkować listy i złożyć je do obwodowych komisji wyborczych, najpóźniej jutro 10 maja |
| 10.05. | Ostatni dzień składania do obwodowych komisji wyborczych list wyborczych. |
| 10.05. | Fundacja Społeczna „Solidarności” otrzymała kolejny milion dolarów na tworzenie niezależnej służby zdrowia od Kongresu Amerykańskiego. Pierwszy już w 1987r. |
| 10.05. | Komitet Obywatelski „S” zaproponował publiczne debaty m.in. na następujące tematy: 1.Perspektywy młodzieży w PRL , 2.Nomenklatura, 3. Obywatel i władze lokalne: samorząd terytorialny. |
| 10.05. |
Uczestnicy III Krajowego Forum Samorządu Załogi w drugim dniu obrad skupili uwagę na koncepcjach prywatyzacyjnych polskiej gospodarki. Wspólny referat wygłosili dr M. Groszek i dr P. Ruszkowski, którzy przedstawili projekt przekształcania przedsiębiorstw państwowych w państwowoprawnicze. Warunkiem wstępnym byłoby upodmiotowienie własności. Fundusz założycielski byłby własnością państwa, zaś fundusz przedsiębiorstwa własnością załogi. |
| 10.05. | Wobec licznych przypadków zrywania plakatów i ogłoszeń wyborczych Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” Biuro Prawne informował, że czyny takie są karalne na mocy art. 67 par. l kodeksu karnego. |
| 10.05. | W programie wyborczym Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” czytaliśmy: „I. Prawa obywatelskie, 1. KONSTYTUCJA. Przebudowa państwa powinna być oparta na nowej konstytucji, odpowiadającej demokratycznym tradycjom Polaków, realizującej idee wolności, równości obywateli. bez względu na narodowość, przekonania religijne, polityczne czy inne, gwarantującej suwerenność narodu i społecznie akceptowane metody sprawowania władzy”. |
| 10.05. | Od dziś „Solidarność” mogła w telewizji przedstawiać swoje programy wyborcze. Były one przygotowywane przez zespół dziennikarzy telewizji niezależnej, działający przy Komitecie Obywatelskim. Programy te były nadawane aż do 3 czerwca codziennie, oprócz niedziel, w programie I w ramach „Studia wyborczego”, między godziną l7.3O a 18.00 oraz o godzinie 21.30. Codziennie też nadawane były programy lokalne telewizji niezależnej (na antenie pr. II). |
| 11.05. | Minister Wilczek, odpowiadając na interpelację w Sejmie, wypowiedział zdanie: „Zarzut. że rynek został zdezorganizowany, nie ma pokrycia”. W opinii min. Wilczka braki benzyny wynikają z łagodnej zimy, kiedy ludzie po prostu za dużo jeździli. |
| 11.05. | Lech Wałęsa odebrał Europejską Nagrodę Praw Człowieka, przyznaną mu przez Radę Europejską, |
| 06. | Na początku czerwca wznowiono wydawanie „Tygodnika Solidarność” zawieszonego w 1981r. Redaktorem został Tadeusz Mazowiecki. |
| .07. |
Z inicjatywy Komitetu Helsińskiego powstaje Helsińska Fundacja Praw Człowieka. |
07.- 08. | Senatorowie Jarosław i Lech Kaczyński podejmują nieformalne rozmowy z przedstawicielami ZSL i SD w celu stworzenia koalicji OKP-ZSL-SD wymierzonej w monopol PZPR. |
| 02.08. | Va łamach „Gazety Wyborczej” opublikowana zostaje lekceważąca notatka o ofercie utworzenia wspólnego rządu, z jaką klub ZSL miały nieoficjalnie wystąpić pod adresem OKP. |
| 07.08. | Przewodniczący „Solidarności” Lech Wałęsa wydał oświadczenie, uznające monopolistyczne rządy PZPR za główne źródło kryzysu państwa i formalnie upoważnił Jarosława i Lecha Kaczyńskich do podjęcia rozmów z ZSL i SD w celu utworzenia koalicji zdolnej do powołania rządu. |
| 16.08. | Jarosław Kaczyński na zebraniu Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego przedstawił sprawozdanie z dotychczasowych rozmów z ZSL i SD dotyczących utworzenia rządu i wbrew ustaleniom z przewodniczącym „Solidarności” przedstawia Lecha Wałęsę jako kandydata na premiera. |
| 17.08. | Zawiązana został formalna koalicji pomiędzy Lechem Wałęsą, a przewodniczącymi Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i Stronnictwa Demokratycznego. Lider „Solidarności” przedstawił wówczas trzy kandydatury na premiera – Tadeusza Mazowieckiego, Bronisława Geremka i Jacka Kuronia, z których koalicjanci wybrali tę pierwszą. Po latach Jarosław Kaczyński przyzna, że Mazowieckiego wybrał sam Wałęsa, a on by się temu sprzeciwił. |
| 24.08. |
 Akt powołania Tadeusza Mazowieckiego na stanowisko Prezesa Rady Ministrów Sejm powołuje Tadeusza Mazowieckiego na stanowisko premiera. |
| .08. | Tadeusz Mazowiecki adresuje słynne słowa „Mogę być premierem dobrym albo złym, ale nie zgodzę się być premierem malowanym.” do kierownictwa OKP i Lecha Wałęsy. |
| 31.08. | Jarosław Kaczyński relacjonuje, iż w Gdańsku doszło do słynnej wymiany zdań pomiędzy Lechem Wałęsą a Tadeuszem Mazowieckim: „To ja pana zrobiłem tym premierem.” „No tak – miał odrzec Mazowiecki – ale ja już jestem tym premierem.„ |
| 12.09. | Tadeusz Mazowiecki wygłosił exposé, w trakcie którego zasłabł. Tego samego dnia Sejm PRL powołał jego rząd, w skład którego – poza premierem – weszło 11 przedstawicieli OKP, po 4 ministrów z PZPR i ZSL oraz 3 z SD.” |
| 28.10. | Powstaje Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe. Przewodniczącym zostaje Wiesław Chrzanowski, a wiceprzewodniczącymi Antoni Macierewicz i Marek Jurek. |
| 12. | Prokuratura Generalna, na polecenie premiera Tadeusza Mazowieckiego, stwierdza iż w Polsce funkcjonuje 1593 tzw. spółek „nomenklaturowych”, czyli podmiotów gospodarczych utworzonych przez ludzi z aparatu władzy komunistycznej. |
