Kaczyzm: kalendarium – rok 1991





1991

.02. Z Chrześcijańsko Demokratycznego Stronnictwa Pracy odchodzą wywodzący się z Górnego Śląska działacze (m.in. Kazimierz Świtoń) i zakładają własną partię: Górnośląską Chrześcijańską Demokrację.
2-3.03. Na Politechnice Warszawskiej odbył się I Kongres Porozumienia Centrum. Podczas kongresu dokonano ponownego wyboru przewodniczącego, którym został Jarosław Kaczyński, który uzyskał 368 głosów, jego kontrkandydat Janusz Andruszkiewicz – 40. Wybrano wiceprzewodniczących partii (Adam Glapiński, Stanisław Hniedziewicz, Marcin Przybyłowicz. Uchwalono także statut ugrupowania oraz zaprezentowano program społeczno-gospodarczy.
13.03. Kongres Liberalno Demokratyczny opuszcza Porozumienie Centrum.
.05. Na żądanie Jarosława Kaczyńskiego (pełniącego wtedy funkcję ministra stanu i szefa kancelarii prezydenta Lecha Wałęsy) Fundacja Prasowa „Solidarność” nabywa od Skarbu Państwa w trybie bezprzetargowym lub płacąc relatywnie niskie kwoty „Ekspres Wieczorny” oraz prawa wieczystego użytkowania kilku działek wraz z czterema nieruchomościami w pobliżu ścisłego centrum Warszaw po zlikwidowanym koncernie RSW Prasa-Książka-Ruch z czasów PRL (likwidatorem koncernu był Krzysztof Czabański).
Za całość fundacja płaci 4.200.000 PLN (42 mld ówczesnych starych złotych) pochodzących głównie z państwowego banku BPH, który dofinansowuje fundację (wraz z spółką Telegraf). Równocześnie fundacja podnajmuje biura (wynajmowane od gminy) bankowi BPH. Różnica czynszów będąca przychodem fundacji wynosi miesięcznie około 16.800 PLN. Bank opłaca czynsz za 12 lat z góry.
.
28.06. Przyjęto ordynację wyborczą do Sejmu, która została oparta na zasadzie proporcjonalności. Przewidywała, że 391 posłów zostanie wybranych w 37 okręgach, w których zdobyć można było od 7 do 17 mandatów. Pozostałych 69, tj. 15% wszystkich mandatów, miało zostać przydzielonych proporcjonalnie tym komitetom wyborczym, które zdobyły mandaty, w co najmniej 5 okręgach, bądź otrzymały – w skali całego kraju – ponad 5% głosów. Rozwiązanie to faworyzowało najsilniejsze ugrupowania.

.07. Do Porozumienia Centrum przechodzi część działaczy Chrześcijańsko Demokratycznego Stronnictwa Pracy z Michałem Drozdkiem na czele.
22.07. Powołano Wojskowe Służby Informacyjne (WSI), które powstały na bazie Zarządu II Wywiadu i Kontrwywiadu SG WP.
03.08. Wobec załamania się rozmów PC z „Solidarnością” na temat koalicji wyborczej, Jarosław Kaczyński skupia tylko część Komitetów Obywatelskich, z którymi tworzy koalicję pod nazwą Porozumienie Obywatelskie Centrum (POC). Wkrótce dołączyło do niej PFL-Ch „Ojcowizna” Romana Bartoszcze, dla którego zabrakło miejsca w Porozumieniu Ludowym.
02.09.
Plakat wyborczy Porozumienia Obywatelskiego Centrum z 1991r.

Plakat wyborczy Porozumienia Obywatelskiego Centrum z 1991r.

Listy w skali całego kraju zarejestrowało 29 komitetów wyborczych. Aż 64 komitety zarejestrowały się tylko w jednym okręgu. Nie zdołało się zarejestrować – nawet w jednym okręgu – 18 komitetów.

Na liście krajowej POC numerem jeden jest Jarosław Kaczyński, jednak od tego momentu wyraźnie zarysowuje się jego konflikt z Janem Olszewskim, którego zwolennicy uważają, iż to on powinien być „jedynką” ze względu na większą popularność.

10.09. Fundacja Prasowa „Solidarność”, łamiąc własny status, udziela pożyczki Porozumieniu Centrum w wysokości 800.000 PLN (8 mld starych złotych).
.09. Kampania POC, uzyskującego w sondażach poparcie rzędu 9%, skupiała się na:

– odejściu od planu Balcerowicza i zastąpienie go „strategicznym interwencjonizmem państwowym”,
– zdecydowaną walkę z korupcją i przestępczością, co ułatwić miała reforma sądownictwa i policji,
– przyjęcie ustawy dekomunizacyjnej,
– usunięcie wojsk radzieckich z Polski i przystąpienie naszego kraju do NATO oraz Unii Europejskiej.
Prezydent Lech Wałęsa udzielił wsparcia POC, wyrażając zgodę na emitowanie filmów ze swojego spotkania z przywódcami Porozumienia.

4.10. Sejm przyjmuje ustawę dotyczącą budownictwa mieszkaniowego.
W myśl ustawy Fundacja Prasowa „Solidarność” uzyskuje prawo do dzierżawy wieczystej budynków przy al. Jerozolimskich, ul. Nowogrodzkiej, Srebrnej i Ordona.
Ustawa przygotowana została w Ministerstwie Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, kierowanym przez ówczesnego wiceprezesa Porozumienia Centrum Adama Glapińskiego.
27.10. W pierwszych całkowicie wolnych wyborach parlamentarnych po wojnie udział wzięło 11,89 z 27,52 milionów obywateli uprawnionych do głosowania – frekwencja wyniosła 43,2% i była znacznie niższa od odnotowanej w wyborach prezydenckich oraz parlamentarnych z 1989 r., co uznano za porażkę młodego systemu demokratycznego. Ponadto Parlament był bardzo rozdrobniony.

Porozumienie Obywatelskie Centrum w wyborach do Sejmu zdobyło tylko 44 mandaty (9,57%).
Wybory wygrała Unia Demokratyczna – 62 (13,48% ogółu), przed Sojuszem Lewicy Demokratycznej – 60 (13,04%), Konfederacją Polski Niepodległej (z przybudówkami) – 51 (11,09%), Polskim Stronnictwem Ludowym – 50 (10,87%), Wyborczą Akcją Katolicką – 50 (10,87%). Dalsze miejsca zajęły: PSL Porozumienie Ludowe- 28 (6,09%), NSZZ „Solidarność” 27 (5,87%), Polska Partia Przyjaciół Piwa” – 16 (3,48%). Czternaście innych komitetów wprowadziło do Sejmu mniej niż dziesięciu posłów, z czego 7 po zaledwie jednym.
Sto mandatów senatorskich zostało podzielonych następująco: UD – 21, NSZZ „Solidarność” -12, WAK – 9, POC – 9, PSL-SP – 9, PL – 7, KLD – 6, KPN – 4, SLD – 4, PChD – 3, ChD -1, Unia Wielkopolan 1, Mniejszość Niemiecka-!, kandydaci niezależni – 13.

29.10. Rzecznik prezydenta Andrzej Drzycimski przedstawia 4 warianty powołania rządu. W 3 z nich premierem jest Lech Wałęsa.

W tym czasie Jarosław Kaczyński prowadzi rozmowy, w których namawia, aby premierem został Jan Olszewski.

5.11. Rozpoczęły się rozmowy koalicyjne przedstawicieli PC, KLD, ZChN i KPN (tzw. Czwórka), do których 13 listopada przyłączyło się PL, dając początek tzw. Piątce.
8.11. Nieoczekiwanie Lech Wałęsa jako przeciwwagę do działań J.Kaczyńskiego na premiera desygnuje Bronisława Geremka, ale jednocześnie próbuje budować koalicję, która poprze utrzymanie na stanowisku premiera Jana Krzysztofa Bieleckiego.
12.11. W trakcie spotkania przedstawicieli UD, KLD i PC, J.Kaczyński zdecydowanie odmówił poparcia swojej partii dla Geremka.
Dekomunizacyjne wypowiedzi rozwścieczyły prezydenta, który zaczął rugać reprezentantów PC (wg wspomnień Jacka Kuronia): „’Przecież to wy doprowadziliście do tego, że leciałem z siekierą na swoich najbliższych przyjaciół! Rozpocząłem »wojnę na górze, a nie miałem racji! To ty obiecywałeś dekomunizację! Ty obiecywałeś przyspieszenie! Ja głupi uwierzyłem w to wszystko! Naopowiadałem ludziom i co? Mam się teraz powiesić, bo nie dotrzymałem?’ Kaczyński przerwał mu coś krzyczał, ale nie zrozumiałem co. Również krzycząc, prezydent odpowiedział: ‚Zajmie się tobą prokurator!’. Kaczyński wstał, podszedł do drzwi i otwierając je, rzucił za siebie: ‚Jeszcze zobaczymy, kim się zajmie!'”
14.11. Piątka wysuwa oficjalnie kandydaturę Jana Olszewskiego na szefa rządu.
5.12. Prezydent desygnuje na premiera Jana Olszewskiego.
6.12. Kandydatura Jana Olszewskiego jest przedstawiona w Sejmie i popiera go 250 posłów. Przeciw jest 47 z SLD, 107 wstrzymuje się – z UD i PSL.
12.12. Koalicję Piątki opuszcza KLD, wobec niezgody Olszewskiego na uwzględnienie ich programu gospodarczego.
14.12. Koalicję opuszcza KPN, kiedy okazuje się, że lider Konfederatów – Leszek Moczulski – nie otrzyma stanowiska ministra MON. Jan Olszewski porzuca też pomysł stworzenia tzw. prezydium rządu.
16.12. Jan Olszewski przedstawia prezydentowi skład rządu, w którym brakuje przedstawicieli PL wobec rozpadu ich koła poselskiego.